Śląskie manufaktury fajansu przekształcone w fabryki porcelany

Kilka śląskich fabryk porcelany powstało z fabryk fajansu.

W miejscowości Parowa koło Zgorzelca / Tiefenfurt bei Görlitz w 1808 roku powstaje pierwsza manufaktura fajansu założona przez Friedricha Matthiessena. Manufaktura rozpoczęła produkcję fajansowych serwisów obiadowych, kawowych, herbacianych. Wnuk Friedricha Reinhold w 1868 roku rozpoczyna produkcję porcelany. Fajans jest produkowany do 1885 roku. Nowy właściciel Louis Lövinson rezygnuje jednak z produkcji fajansu. Drugą fabrykę fajansu w Parowej (niem. Tiefenfurt) zakłada syn Friedricha Christian Matthiessen w 1832 roku, zachęcony sukcesem ojca. W 1872 roku łączy się z trzecią fabryką Carla Rädischa z Parowej i rozpoczyna produkcję porcelany. Wyroby fajansowe są nadal produkowane. Dopiero w 1893 roku fabryka wytwarza tylko porcelanę użytkową.

W 1811 roku w miejscowości Tułowice (niem. Tillowitz) hrabia Carl Johann Praschma zakłada fabrykę fajansu, który był produkowany do lat 50 XIX wieku. Manufaktura produkowała również kamionkę delikatną, pokrywaną czarną glazurą, którą nazywano czarną porcelaną. Jednak dopiero w 1858 roku rozpoczęto produkcje porcelany.

W 1820 w Wałbrzychu (niem. Waldenburg) kupiec Rausch otwiera manufakturę fajansu i półporcelany. W 1834 roku malarz kobaltem Carl Krister wydzierżawia manufakturę Rauscha, by dwa lata później zostać jej właścicielem. Carl Krister wykupuje w 1834 roku drugą fabrykę porcelany Hayna. Łączy obie fabryki i tworzy jedną z największych fabryk porcelany na Śląsku.

Talerz reklamowy Friedrich Matthiessen Manufaktura Fajansu Parowa (niem.Tiefenfurt) 1825

Wyroby fajansowe z pierwszego okresu produkcji śląskich manufaktur fajansu są bardzo rzadkie. Przykłady znajdują się przeważnie w muzeach w Opolu, Gliwicach i Bytomiu. Wyroby te możemy oglądać na wystawach stałych i czasowych organizowanych przez te muzea.

Irena i Roman Gatys